PUŁK IGNACY MISIĄG





Ignacy Misiąg. Pułkownik piechoty Wojska Polskiego. Urodził się 30 lipca 1891 r. zmarł 24 stycznia 1942 r.. Odznaczony był srebrnym Krzyżem Virtuti Militarii czterokrotnie Krzyżem Walecznych oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W dniach 27.X.1918 - 01.XI.1918 jako porucznik dowodził 14 pułkiem piechoty ( późniejszy 14pp Ziemi Kujawskiej ), pułk objął ponownie już w stopniu majora i walczył na jego czele od 25.VII.1920 do 28.IX.1920. Po krótkiej przerwie został po raz trzeci d-cą tego pułku , tym razem już na długo. Dowodził nim prawie trzynaście lat ( 27.X.1920 - 21.VI.1933 ). Na tym stanowisku doszedł do stopnia pułkownika. Podczas dowodzenia pułkiem udzielał się społecznie, aktywnie wspierał ZHP, prezesował Włocławskiemu Klubowi Sportowemu Cuiavia. W 1934 r. klub został przemianowany na Wojskowy Klub Sportowy Cuiavia. W tym czasie od 1933 r. płk Misiąg był już Naczelnikiem Wydziału Personalnego MSW. Odznaczał się niesłychaną pamięcią, zapamiętał "niezliczoną ilość" pułkowników i wszystkich generałów WP z imienia i nazwiska . Następnie objął obowiązki dowódcy piechoty dywizyjnej w 6 Dywizji Piechoty ( dowódca - gen. bryg. Bernard Mond ).

      W okresie przygotowań do wojny z Niemcami ,w sierpniu 1939 r. na mocy rozkazu dowódcy Armii Karpaty gen .bryg. Antoniego Szyllinga został dowódcą oddziału wydzielonego "Ignacy". Oddziałowi przydzielono pozycję: Branica, Brzeźce, Wisła Wielka. Była ona oddalona około 8 km od Pszczyny. Płk Misiąg otrzymał zadanie ubezpieczać swoim oddziałem kierunek Pszczyny przed spodziewanym atakiem niemieckiej 5 DPanc. Branicę obsadził 4 batalion 16 pp "Władysław" (mjr Stefan Rachwał); Brzeźce - 3 bat. 20 pp (mjr Tytus Brzózka) bez 7 komp.; w Wiśle Wielkiej – stanowiska zajęła 7 komp. 20 pp (ppor. Stefan Kosmala) wraz z 1 -szą baterią 6 pułku art., którego 1 dywizjon (mjr Franciszek Mrowiec) rozmieścił swe działa w rejonie Poręby.
      1 -go września granicę przekroczyła spodziewana na tym odcinku niemiecka 5 DPanc po krótkich walkach i zajęciu Rybnika i ok. g 11.00 Żor dywizja z marszu ruszyła na pozycje płk Misiąga który akurat przebywał wśród podległych pododdziałów i sprawdzał ich rozmieszczenie i przygotowywanie stanowisk. Zamiar Niemców był prosty chcieli z marszu zdobyć Pszczynę. Do pierwszego starcia doszło w godzinach południowych. Niemcy trzykrotnie atakowali odcinek w Brzeźcach i pomimo przedarcia się kilku czołgów, ostatecznie wszystkie trzy ataki zostały odparte. Natarcie czołgów skierowano również na stanowiska 7 kompanii w Wiśle Wielkiej. Tu też Niemców zatrzymano. Do godzin wieczornych odcinek został utrzymany. W sumie Niemcy stracili około 30 czołgów. Postawa oddziału wydzielonego "Ignacy" uniemożliwiła przedarcie się 5 DPanc. na nieobsadzoną jeszcze Pszczynę. O godz. 21, płk Misiąg wydał rozkaz odwrotu na pozycję główną.
      W godzinach rannych 2 -go września ,5 DPanc. ruszyła na pozycje pszczyńską. Jej natarcie zostało chwilowo zatrzymane. W południe natarło na Pszczynę ok. 150 niemieckich czołgów inne w sile 50 obeszły polskie pozycje o godz 12.45 nastąpiło przełamanie polskiej obrony. Na południe od Pszczyny powstała 2-3 kilometrowa wyrwa, w którą wdarły się niemieckie czołgi. Nie pomogła zacięta obrona wynik walki był przesądzony. Gdy czołgi minęły Ćwiklice, płk Misiąg wydał rozkaz dla 2 i 3 bat. 16 pp wyjścia z lasu "Brzeziny" z zadaniem przemieszczenia się do Ćwiklic. Doszło do masakry - 2 batalion został rozjechany przez czołgi. Poległo 217 żołnierzy. Pod Pszczyną doszło do częściowego rozbicia 6 DP. Powstał kryzys rzutujący na położenie całej Armii "Karpaty". Po utracie Pszczyny, 6 DP otrzymała zadanie zorganizowania obrony przepraw w rejonie Oświęcimia i utrzymania tego rejonu.do wejścia Niemców w głąb ugrupowania polskiej armii.
      2 września płk. Misiągowi podlegały 3 bat 12 pp., komp. plot. nr 51, pluton art. piechoty 16 pp., 3 szwadron 3 puł., kawaleria dywizyjna 6 DP, komp. sap. i komp. asystencka sztabu.
      Siły te zajmowały rejon nad Wisłą pod Janiszowicami, Brzeszczami i Oświęcimiem. O godz. 23.00 płk. Misiąg otrzymał zadanie odejścia o świcie 3-go września przez Osiek Głębowice do Woźnik i zorganizowanie w okolicy tej miejscowości obrony rzeki Skawy.
      3 września w godzinach rannych bez przeszkód ze strony nieprzyjaciela płk Misiąg rozpoczął realizację zadania . Po osiągnięciu nakazanego rejonu i kilkugodzinnym postoju na linii Skawy oddziały dowodzone przez płk Ignacego Misiąga pomaszerowały w nocy z 3 na 4 września w stronę Skawiny

Walki odwrotowe


      4 września 6 DP pod Tyńcem i Skawiną zbierała się i reorganizowała bez styczności z nieprzyjacielem . 5 września od godzin południowych Dywizja toczyła ciężkie boje z jednostkami zmotoryzowanymi nieprzyjaciela. Ok. godz. 20.00 nastąpiło przemieszczanie się jednostek Dywizji przez Wieliczkę na zachodnie skraje Puszczy Niepołomickiej. 6 września ok. godz. 10- 11 6DP osiągnęła linię Niepołomice Dąbrowa. Następnie 7 i 8 września walczyła w obronie przepraw na rzece w rejonie Biskupic Radłowskich. Po wyjściu z okrążenia przegrupowała się za San. Gdzie bez powodzenia brała udział w obronie przepraw na tej rzece. Dywizja wzięła udział w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim. 17 września z powodzeniem zaatakował pod Józefowem i Nowinami siły niemieckiej 28 DP, a następnie jej 3 bat.12 pp zajął Narol. 19 września pod Rawą Ruską, została okrążona. 20 września gen. B. Mond podjął decyzję o złożeniu broni. Dywizja w chwili kapitulacji liczyła ok. 3000 żołnierzy.

Niewola


      Z dowódcą Dywizji rozdzielono go w Bochni. Trafił do Oflagu XI B Braunschweig gdzie został najstarszym obozu , czyli polskim przełożonym wszystkich jeńców. Oflag zlokalizowany był w koszarach, dlatego były w nim znośne warunki egzystencji. Zamieszkał w bloku razem z żołnierzami swojej 6 DP i Armii Kraków. W czerwcu 1940 r. został przeniesiony wraz z innymi jeńcami do Oflagu II C Woldenberg ( Dobiegniew).Po przybyciu przejął od płk Stanisława Engela obowiązki najstarszego Oflagu. Za swoje biuro obrał pomieszczenie o wymiarach 4 x 4 m, obok przyznanej mu kwatery w baraku "4 b" .Takim sposobem stworzył tradycję wg której to miejsce zostało niejako przypisane jego następcom. Po wyselekcjonowaniu przez Niemców oficerów żydowskiego pochodzenia wysłano ich do Stalagu II B Hammerstein ( Czarne ) trafili tam także oficerowie - Żydzi z innych obozów. Tam mieli być "zwolnieni" do gett lub trafić do obozów koncentracyjnych. Stało się inaczej i po pewnym czasie skierowano ich do różnych Oflagów. 80 trafiło do Woldenbergu. Płk. Misiąg próbował ich rozmieścić po różnych barakach, ale to mu się nie udało. Wszystkich umieszczono w baraku "12 a" Był to tzw "barak żydowski"". Z inicjatywy płk Misiąga barak ten został uzupełniony innymi oficerami do pełnego stanu 150 osób. Jako najstarszy obozu skutecznie chronił oficerów pochodzenia żydowskiego, którzy ukrywali swą narodowość i uniknęli zakwaterowania w wspomnianym baraku. Niejednego uchronił od sądu polowego czy deportacji do obozu koncentracyjnego. Należał do twórców i był pierwszym dowódcą konspiracji obozowej .Wzorowana była na strukturach armii przedwrześniowej lecz z biegiem czasu uległa przystosowaniu do warunków jenieckich. Szybko nawiązał kontakt z ZWZ i już w drugiej połowie 1941 r. zaczęły docierać do obozu instrukcje z kraju. Od połowy tego roku stałą łączność z Oflagiem nawiązała organizacja "Iko" której głównym zadaniem było utrzymywanie łączności z obozami i robotnikami przymusowymi , przesyłanie i zbieranie informacji, działania propagandowe. Płk Misiąg przyczynił się także do powstania w październiku 1940 r. Funduszu Wdów i Sierot oraz teatru obozowego. Za jego kadencji 28 czerwca 1940 r. nastąpiła pierwsza ucieczka z obozu kpt. Jan Mickunasa ( przyłączył się do podziemia w kraju ) i ppor Fularskiego. Tego ostatniego pojmano w 1943 r. na granicy z Turcją i powrócił do obozu. O randze w strukturach wojskowych jako najstarszego Oflagu świadczy to ,że wg danych z 28 lutego 1941 r. był przełożonym 6193 jeńców w tym 5265 oficerów i 928 ordynansów.

Szpital i śmierć


      Choroba spowodowała, że musiał poddać się leczeniu. Obowiązki najstarszego obozu przejął 15 XII 1941 r. płk Stefan Biestek. Pułkownik Misiąg trafił do szpitala jenieckiego w Stargardzie Szcz. Szpital ten mieścił się w śródmieściu miasta ,w budynku szkolnym. Z szpitala już nie powrócił zmarł 24 stycznia 1942 r.
      Na wieść o jego śmierci w Oflagu II C Woldenberg na znak żałoby zawieszono na dwa tygodnie wszelkie imprezy. Dla uczczenia jego pamięci zorganizowano 2 lutego 1942 r. w sali koncertowej akademię żałobną. Ponieważ scenę przyozdobiono rekwizytem krzyża Virtuli Militari doszło do scysji z oficerem Abwehry, który nakazał usunąć wizerunek "polskiego orła", na co Polacy się nie zgodzili. Na znak protestu salę opuszczono w grobowym milczeniu.
      Płk Ignacy Misiąg spoczywa wśród innych zmarłych żołnierzy września 1939 r. na cmentarzu wojennym w Stargardzie Szcz. Ciekawostką jest to, że w Stargardzie były problemy z chowaniem zmarłych w szpitalu jeńców. W wyniku wymiany korespondencji między władzami wojskowymi a miejskimi ,lekarz powiatowy dr. Stahlmann zezwolił na pochówki zmarłych na skraju cmentarza ( komunalnego ? ) w specjalnie na ten cel wydzielonej kwaterze.

Literatura


14 Pułk Piechoty Ziemi Kujawskiej.pl.wikipedia.org 6 Dywizja Piechoty (II RP). pl.wikipedia.org Historia Obozu Oflag II C
Woldenberg.www.dobiegniew.pl Zbiory NAC on-line - prototyp Pozycja Pszczyna - Zarys historii

http://www.armiakrakow.fortyfikacje.pl/pszczyna/gl_pszczyna.html Bitwa pod Pszczyną
http://www.poszukiwania.pl/portal/modules.php?name=News&file=article&sid=389
Wojciech Steblik Armia "Kraków" Wyd MON 1989 r.s.43,55,60,67,106,118,128,141,149,174,293,349,537,538, Pon 21 Wrz, 2009 20:16

Powrót